Tehzib Nedir ?

Tehzib Nedir ?

Meşâyih —Allah onlara rahmet eylesin— tehzibi şöyle tarif eder: “Tehzib, ilim ve amelin ona layık olmayan şaibeli şeylerden arındırılması demektir.

” Tehzib ve tenkiye hâlis olmayanlar ve safa bulmayanlar içindir. Nitekim şöyle buyurulmuştur ‘Tenkiye ve tehzib, hasta olana ilaç hükmündedir.”

Bu riyazetler, bu cefa çekmeler, ocağın posayı gümüşten çıkarması içindir.
İyinin ve kötünün imtihanı, altının kaynayıp tortusunun üste çıkması içindir.

Bu haslet hâlis olan ve salâh bulan kimselere ve doğru mizaçlı olan kimselere lâzım değildir. Ancak sülûke yeni girenlere ve riyazet erbabına vaciptir.

Şeyhü’l islâm hazretleri bu hususta şöyle demiştir:
“Tehzib, sülûke yeni girenler ve riyazet ehli için bir imtihandır.” Bu imtihandan murâd ise, beşeriyete ait pisliklerden (maddî ve manevî) arınmaktır. Sülûk’e yeni girenlere lâzım olmasının sebebi, onların tehzib sayesinde huylarını ve tabiatlerini düzeltmeleridir. Gösterişten ve riyakarlıktan kurtulmalarıdır. Zira nefsâniyyete ait basitlik ve huysuzluklarla asla ibâdet yapılamaz.

Meşâyihden bazıları şöyle demişlerdir: “Âdet üzere yapılan ibâdetler, ibadet olarak kabul olunmazlar, ibadet hâlis niyetle ve şuurlu bir şekilde yapılırsa ibâdet olur. Bilhassa ibâdet eden için nefse muhalefet vaciptir. Sırf âdet olduğu veçhile oruç tutanın orucu ne oruç olur ne de oruçsuzluk. Nakıs (eksik) bir oruç olur. Çünkü nefse itimât vardır.”

Tehzib, ibadetlere istikamet verir. Ve tehzib-i nefs olan kimse hakkıyla müstakim olanlardandır.
Minhacü’l Fukara
İsmail Ankaravî Dede

Merâtib-i sülûk (Sülûkun mertebeleri) ve Yüz Mertebe

0