Nefs – Nefis Nedir ?

Nefs – Nefis Nedir ?

Muhterem okuyucularım; İrfan mektebi bölümümüze geçmeden evvel sizlere nefs hakkında kısa bir bilgi sunmağa çalışacağım, böylece bu hususların daha iyi anlaşılmasına yardımcı olacağını düşünüyorum.

Bilindiği gibi Kûr’ân-ı Keriym de insân varlığının ifadesi en geniş bir biçimde
“nefs” kelimesi ve onun derin anlamı içerisinde belirtilmektedir.

Nefs üzerine çok şeyler söylenmiştir, fakat daha fazla “emmâre”lik hali ele alınmıştır.
Oysa ki; “nefs” in mânâsı ve hakikati insân varlığı üzerinde gerçekten çok geniş
bir sahayı kapsamaktadır. Onun hakikatini ne kadar iyi bilebilirsek mevzularımıza nüfuz
etmemiz o derece daha derinden ve kapsamlı olacaktır diye düşünüyorum.

Şeriat ve tarikat kitaplarında “nefs”in, “emmâre”lik – kötülük ve isyankârlık
yönü; hakikat ve marifet kitaplarında ise, “nefs” in hakikat yönü anlatılmaktadır.
Genelde “nefs” in “emmâre”lik yönü ele alınmakta, “hakikat” yönünün gerçeği
kapalı kalmaktadır. Burada mevzuumuz içerisinde nefsimizi, inşeallah değişik yönleri ile
incelemeğe çalışacağız.

“Evvelü ma hâlâkallahu akli vennefsi” Hadîs-i şerif.
“Allah (c.c.) evvelâ benim aklımı ve nefs’imi halketti”

Efendimiz (s.a.v.) belirtilen bütün mertebelerin öncesi ve öncüsü olduğu gibi
“nefs”mertebesinin de öncüsü olduğunu bu Hadîs-i şeriflerinde belirtmişlerdir.

Sadece bu Hadis-i şerif dahi “nefs”in ne derece mühim bir hakikat olduğunu anlatmaya
yeterlidir diye düşünüyorum. Âyetlerin ve Hadislerin incelenmesi neticesinde
“nefs”in “hakikat-“i itibarile çok muteber bir varlık olduğu ortaya çıkmaktadır.
Ârifler bireysel olarak Hakk yolunun seyr-ü seferinde “nefs”-i “yedi” mertebeye
ayırmışlardır.

Necdet Ardıç
ifran Mektebi

1